Wielkanoc w Hiszpanii – tradycje, potrawy i procesje wielkanocne

Wielkanoc w Hiszpanii – tradycje, potrawy i procesje wielkanocne
Wielkanoc w Hiszpanii – tradycje, potrawy i procesje wielkanocne
4 (80%) 2 votes

Wielkanoc dla mieszkańców Hiszpanii to istotne święto, dlatego obchodzone jest bardzo uroczyście. Hiszpanie nie spędzają tego czasu jedynie w domach z rodziną, ale także biorą udział w widowiskowych procesjach przemierzających ulice miast. Mają również swoje tradycyjne, przepyszne potrawy, które przepełniają wielkanocne stoły. Jest to okres, w którym wspominana jest męka Jezusa Chrystusa, dlatego procesje mają charakter pokutny.

 

Wielkanoc w Hiszpanii – potrawy

Święta w każdym państwie nie mogą obyć się bez tradycyjnych potraw. Obficie wypełniony stół wielkanocny to podstawa każdego domu. Potrawy świąteczne wykonywane przez Hiszpanów różnią się jednak od tych znanych w Polsce. Hiszpańska kuchnia ma wielu sympatyków, a ich dania uważane są za ucztę dla podniebienia.

Głównym daniem goszczącym na stołach podczas Wielkanocy jest potaje de garbanzos, czyli gulasz z ciecierzycy. Można wykonać go na wiele sposobów, dodając na przykład dorsza, szpinak czy dynię. Na stole wielkanocnym mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego nie może zabraknąć także słodkości. Jednym z najbardziej znanych przysmaków jest torrija. Tę potrawę przygotowuje się poprzez namoczenie kromki chleba w jajku, mleku oraz cukrze. Po odpowiednim nasączeniu pieczywa smażymy go na dobrze rozgrzanej oliwie. Gotowe torrija można podawać z  wieloma dodatkami: miodem, winem, cynamonem lub wybraną polewą.

torrijas wiekanoc

W zależności od regionu Hiszpanii na stołach można spotykać również Buñuelos, czyli smażone z ciasta drożdżowego pączki, wypełnione po brzegi kremem waniliowym. Często jadane są także flores manchegas, charakterystyczne szczególnie dla regionu Kastylii. Wielkanoc to czas, w którym witamy nadchodzącą wiosnę, stąd ich powszechność w tym okresie.

 

Innym znanym przysmakiem Wielkanocnym jest mona de Pascua, co można przetłumaczyć jako wielkanocna małpka. Wiąże się z nią wiele ciekawych tradycji, różnych w każdym regionie Hiszpanii. Szczególnie popularna jest w okolicach Murcji, Walencji, Katalonii, Aragonii i Kastylii-La Manchy. Na stołach pojawia się w tym czasie również arroz con leche (ryż z mlekiem) i leche frita, czyli rodzaj gęstego budyniu z mleka, jajek i mąki kukurydzianej. Popularne jest także hornazo. Jest to rodzaj ciasta z jajkiem, które można podawać na dwa sposoby, zarówno w formie wytrawnej (nadziewane chorizo lub wołowiną) jak i słodkiej (z nadzieniem migdałowym).

Procesje wielkanocne w Hiszpanii

W niedzielę palmową na ulicę wychodzą pierwsze procesje. Ich tradycja wywodzi się z XVI wieku i są przede wszystkim związane z żałobą oraz pokutą. Świadczą o tym chociażby kobiety ubrane na czarno oraz kołatki, bębny, przede wszystkim te duże, basowe, które nazywane są bębnami męczeństwa. Procesje najczęściej organizowane są przez bractwa parafialne, odwołujące się do tradycji dawnych cechów i bractw miejskich, charakterystycznych dla średniowiecznej Europy.

Jedną z najpopularniejszych procesji jest La Borriquita. Jej nazwa pochodzi od słowa oślica. Na tym zwierzęciu Jezus wjechał do Jerozolimy, co przypominane jest podczas tej uroczystości.

procesji jest La Borriquita
Procesji La Borriquita

Procesja rozpoczyna się w godzinach przedpołudniowych. Uczestnicy niosą dużą scenę pochodzącą z XVI wieku autorstwa Francisco Giralte – rzeźbiarza z Hiszpanii. Figury mogą ważyć od kilku kilogramów nawet do kilku ton. Część z nich ciągnięta jest na wózkach, dlatego istotne jest, aby umieć zapanować nad ich ciężarem. W procesji idą członkowie bractw, w tym przypadku osoby z Bractwa Pokutnego Świętego Prawdziwego Krzyża (Cofradía Penitencial de la Santa Vera-Cruz), które powstało w 1498 roku. Bracia ubrani są w charakterystyczne długie, czarne tuniki, a na to nakładają zielone płaszcze. Drugim, równie starym bractwem jest El Silencio (cisza), które powstało w 1340 roku. Każde bractwo ma swego odpowiedniego patrona. Poza członkami bractwa i dorosłymi w wydarzeniu uczestniczą także dzieci, które przebrane są w tradycyjne stroje nazarenos z charakterystycznymi, dużymi kapturami, niekiedy spadającymi im na oczy.

Popołudniu do procesji dołączają pasos, które przedstawiają sceny pojmowania Jezusa, modlitwy w Ogrójcu, biczowania oraz wyrok Piłata. Na twarzach widowni często pojawiają się łzy podczas oglądania tego widowiska. Z kolei późnym wieczorem dołącza Bractwo Siedmiu Słów (Cofradía de las Siete Palabras) niosące figurę Najświętszego Chrystusa Robotników z początku XVII wieku. Jej autorem jest Gregorio Fernández, którego dzieła dopełniają obchody Wielkiego Tygodnia. Na zakończenie procesji śpiewa się hymn Hosanna Synowi Dawidowemu.

Tradycja biczowania w La Rioja

W wielu częściach Hiszpanii występuje zwyczaj biczowania. W Wielki Czwartek i w Wielki Piątek w San Vicente de la Sonsierra w La Rioja ten niezwykły rytuał towarzyszy tutejszym obchodom Świąt Wielkanocnych od prawdopodobnie XV wieku.

W procesji biorą udział tak zwani picaos, czyli pokutnicy. Są to pobożni mężczyźni, którzy z własnej woli chcą zadośćuczynić za swoje bądź cudze grzechy. Idą oni bez obuwia, ubrani w białe szaty i ciągną za sobą ciężkie, metalowe łańcuchy. Kobiety nie mogą brać udziału w biczowaniu, choć uczestniczą w procesjach.

Los picaos
źródło: A. IGLESIAS | larioja.com

Pokutnicy biczują swoje plecy do momentu, aż skóra stanie się fioletowa. Wówczas chętne osoby ukuwają ich za pomocą wtopionych w pszczeli wosk kawałków szkła. Łączy się to z dawnymi wierzeniami, mianowicie kiedyś uważano, że w ten sposób zła krew wypłynie z ciała człowieka. Członkowie Bractwa Najświętszego Krzyża idą przy pokutnikach sprawdzając czy ich rany nie są zbyt głębokie. Po biczowaniu okrywają oni plecy brązowymi płaszczami z wełny. Później przemywają je wodą z rozmarynem i nacierają balsamem, którego receptura pozostaje tajemnicą. Ma za zadanie przyśpieszyć gojenie się ran. Bracie poza opieką sprawowaną nad pokutnikami są także ich przewodnikami duchowymi, doradcami oraz troszczą się o to, aby pozostali w pełni anonimowi.

Taki zwyczaj to pozostałość po praktykach niektórych z bractw. W średniowieczu biczowali oni swoje ramiona i plecy, aż pojawiała się krew. Poza takim działaniem nosili włosiennice, zakładali na nogi żelazne obręcze albo stosowali bardzo rygorystyczne diety. Miało to za zadanie wynagrodzenie Bogu popełnionych przez nich grzechów, jak również grzechów wszystkich członków kościoła.

Wydawać się może, że celem bractw była skrajna asceza. Jednak nie to stanowi główny przedmiot ich działalności. Bractwa dużo czasu poświęcały na modlitwę za zmarłych, rozpamiętywaniu Męki Pańskiej i adoracji Najświętszego Sakramentu. Byli bardzo pobożnymi ludźmi, często stawiali dobro innych ponad własne. Opiekowali się chorymi, wspierali potrzebujących i więźniów, szczególnie tych skazanych na śmierć. Wpierali także osoby umierające, uczestniczyli w pogrzebach, zbierali datki dla najuboższych.

Wielkanoc w stolicy Andaluzji – Sewilli

Obchody Wielkiego Tygodnie szczególnie obchodzone są w stolicy Andaluzji – Sewilli. Semana Santa to jedna z największych fiest w tym regionie. Ulice wówczas przepełnione są procesjami kościelnymi, uwieńczonymi głośną muzyką. Procesję otwiera bogato zdobiony krzyż cruz de guía niesiony przez dwóch braci, którzy również w rękach trzymają pochodnie. Z kolei jeden z nazarenos niesie księgę reguł danego bractwa, na której widnieje jego herb. Znajduje się on na bogato wyszywanym podłożu wykonanym najczęściej z aksamitu z obrazem krucyfiksu. Wielowiekową tradycję stanowią też wielkie trąby niesione przez braci. Współcześnie jednak nie są one używane, pełnią jedynie funkcję ozdobną.

źródło: http://www.que.es

Osoby uczestniczące w procesji poruszają się w takt pieśni żałobnych. Ich rytm wybijany jest na ogromnych bębnach. Monotonne dźwięki muzyki, czasami urozmaicają krótkie, improwizowane saetas, czyli żarliwe hymny w stylu flamenco, opiewające Mękę Pańską oraz smutek Matki Boskiej. Osoby chcące nieść posągi muszą doczekać swojej kolejki, ponieważ ze względu na to jak bardzo jest to zaszczytny uczynek, zainteresowanie jest duże. Głównie noszą je mężczyźni, chociaż w innych częściach Andaluzji zdarza się, że czynią to kobiety. Jest tak, gdy posągi są lżejsze, ponieważ w innym przypadku nie byłoby w stanie ich udźwignąć.

Nastrój każdego dnia Wielkiego Tygodnia jest inny. Otwierająca, radosna procesja w Niedzielę Palmową, aż do mrocznej procesji w Wielki Piątek, która przedstawia ukrzyżowanie Chrystusa, na końcu następuje radosna chwila Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Semana Santa w Sewilla jest dla wiernych okazją do żarliwej modlitwy.

Jak świętuje się Wielkanoc w innych częściach Hiszpanii?

W klasztorze sióstr Augustynek w Pamplonie w Wielką Środę odbywa się przedstawienie zwane Łzami św. Piotra, a w Wielki Czwartek mieszkańcy oglądają sceny nazywane Pięcioma Ranami. Owe widowiska ukazywane są od 1599 roku, czyli w czasie kiedy panowała epidemia dżumy.

Procesja w Valladolid oraz Nawarze przebiega w ciszy, a atmosfera należy do bardziej wstrzemięźliwych. Przewodzą nimi członkowie bractwa ubrani w długie sutanny z kapturami, a tuż za nimi idą mieszkańcy przebrani w zbroje rycerskie lub stroje żołnierzy.

W mieście Valcarlos położonym na północy Hiszpanii, Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego świętuje się skocznymi, radosnymi tańcami zwanymi bolantes. Tancerze ubrani są w białe koszule z różnokolorowymi wstążkami z jedwabiu, które powiewają im na plecach. Do tego nakładają białe spodnie z malutkimi dzwoneczkami, natomiast na głownie mają czerwony beret.

W wielu miejscowościach organizowane są także procesje z palmami. W niedzielę palmową do kościoła zabiera się prawdziwe liście palm. Nie są one zielone tylko białe, a jest to specjalna odmiana hodowana w południu Hiszpanii w prowincji Alicante.  Znajduje się tam największe skupisko palm w Europie, gdzie można znaleźć ich ponad pół miliona. Inną cechą charakterystyczną tej procesji jest fakt, że dzieci dostają od rodziców czy dziadków małe palmy przyozdobione różnego rodzaju słodkościami: żelkami, cukierkami, czekoladowymi jajkami, które są zazwyczaj zjadane jeszcze podczas procesji. Inną słodką tradycją związaną z Wielkim Tygodniem są ciasta drożdżowe z jajkiem na twardo w środku. Ten zwyczaj wywodzi się z XV wieku, gdy rodzice dawali dzieciom słodkie chlebki w zabawnych formach. Dzisiaj jajka na twardo bywają zastępowane czekoladowym odpowiednikiem – słodkimi jajkami z niespodzianką w środku.

procesje z palmami

Elche w Walencji słynie z wyplatania rzeźb z liści palmowych, które pochodzą z ogromnego lasu otaczającego miasto i robione są w Niedzielę Palmową. W Elche jest również wyjątkowe pasos procesyjne przedstawiające figurę kobiety-diabła la Diables.

Verges niedaleko Girony jest natomiast miejscem odbywania się ponurego, niespotykanego tańca śmierci.

Wielkanocne procesje w Hiszpanii to jedyne w swoim rodzaju, niesamowite widowiska. Poza mieszkańcami państwa, przyciąga ono setki turystów z różnych zakątków świata. Na ulicach panuje wówczas wyjątkowa atmosfera, która sprzyja spotkaniom rodzinnym i towarzyskim. Mieszkańcy gromadzą się często długo przed rozpoczęciem procesji, aby móc zająć dobre miejsce i porozmawiać z bliskimi. Wielkanoc w Hiszpanii w 2018 roku przyciągnęła setki turystów. Jeśli ktoś chciałby spędzić Wielkanoc w Barcelonie, czy innym mieście Hiszpanii na pewno oczarowałaby go panująca tam magiczność i byłby to niezapomniany, ciekawie spędzony czas. Należy wówczas pamiętać o zorganizowaniu takiej podróży w wyprzedzeniem ze względu na duże zainteresowanie. W poniedziałek wielkanocny brak już śladów po obchodach świąt. Ulice są wysprzątane, środki transportu kursują tradycyjnie, a sklepy otwarte są w normalnych godzinach. W gablotach sklepowych można już dostrzec kolorowe stroje flamenco, takie jak sukienki z falbanami, jedwabne chusty, duże, okrągłe kolczyki. To wszystko za sprawą zbliżającego się kolejnego dużego wydarzenia jakim jest Feria de Abril, czyli kwiatowy festiwal flamenco, który rozpoczyna się dwa tygodnie po obchodach Wielkanocy. W tym okresie do Hiszpanii również z chęcią przybywają turyści.

img

Villamar

    Powiązane posty

    Przewodnik po Costa Blanca

    Costa Blanca to region w Hiszpanii, obejmujący fragment wybrzeża Morza Śródziemnego o...

    Kontynuuj czytanie
    od Villamar

    Zagraniczni właściciele nieruchomości w Hiszpanii – Gdzie kupują? Skąd pochodzą?

    W 2017 roku zagraniczni kupcy nabyli 55.512 hiszpańskich nieruchomości, co stanowi 13,7%...

    Kontynuuj czytanie
    od Villamar

    10 miast, które warto zwiedzić w Hiszpanii

    Hiszpania zachwyca pięknem i różnorodnością krajobrazu. Każdy znajdzie tu coś dla siebie...

    Kontynuuj czytanie
    od Villamar

    Dodaj komentarz